{u}{b}\u00b4Verdomd je hebt gelijk, de berg beweegt!\u201d.. ..Ver-dwalen is menselijk ..?! (10) {eu}{eb}<\/p>\n
{i}Badwater: \u201cIk heb hele schoolbussen gezien, van die gele, verlicht van binnen. De deuren waren uitnodigend open, de passagiers wachtten op mij. Maar toen ik dichterbij kwam, verdween de bus tot mijn teleurstelling\u2026\u201d\u201d (11) {ei}<\/p>\n
Door Prisca Vis<\/p>\n
Heeft U als ultraloper wel eens de reactie gehad dat mensen U hartstikke gek vonden? Was dat alleen om de afstanden? Of ook om het \u201clurken aan flessen en\/of braken op straat\u201d,\u201d lucht die uit allerlei lichaamsopeningen de vrijheid opzoekt, soms ook zonder verontschuldiging.\u201d, \u201cstinkend naar zweet: zitten en liggen op het trottoir\u201d, \u201cde blaas ledigen, tegen een boom, in de bebouwde kom\u201d?? Kortom dingen die niet zo hoog scoren op het ABG (algemeen beschaafd gedrag)? Vermoeidheid, kou en hitte heeft wel eens veroorzaakt dat ultralopers over de weg \u201czwabberden\u201den hallucineerden (zie bovenaan pag.). Sommigen zoals Gijs Honing op het Pieterpad, worden zelfs door een oud dametje in een elektrische stoel ingehaald die toen olijk riep:\u201d ik ga lekker harder!\u201d (24). Toch wordt het, binnen de context van het ultralopen, onderling begrepen. Wanneer vind U het zelf eigenlijk \u201cgek\u201d, afwijkend\u201d, \u201cziek\u201d?<\/p>\n
Volgens psychiater Maas worden mensen met psychische klachten soms gezien als \u201cgestoord\u201d en \u201conbehandelbaar\u201d, die beter maar opgenomen kunnen worden. Mensen die wat anders willen, worden abnormaal gevonden en uitgestoten. Zij hebben \u201cslechte dingen\u201dgedaan en de andere mensen dus perse niet. En deze polen kunnen zo nog wel een tijdje blijven bestaan. Maas vind zelf dat pati\u00ebnt en hulpverlener\/anderen, elkaar alleen al herkennen in het feit dat beiden met lege handen staan. En dat die herkenning iets heel anders is dan tolerantie. Dat juist herkenning een brug kan slaan. (12)
\nDenkt U dat ultralopers dan een voorsprong hebben in het begrijpen van afwijkend gedrag ? Kunnen ultralopers door zelf- waarneming facetten\/stukjes herkennen en een brug slaan naar zieke mensen die abnormaal en afwijkend gevonden worden? Ja of Nee?<\/p>\n
Dit is geen verslag van een wetenschappelijk onderzoek waarin vragenlijsten aan ultralopers uitgedeeld zijn en vervolgens geanalyseerd zijn. Hoe leuk dat ook zou zijn. En natuurlijk zijn er ook begripvolle mensen die niet ultralopen. Volgens Veron Lust zijn er ook de nodige ultralopers die zelf psychische problemen hebben en\/of het nodige meegemaakt hebben (21). Dit was echter 1 van de gespreksonderwerpen tijdens een loopje en naar aanleiding daarvan zijn er artikelen,\u201ddie voor handen waren\u201d doorgelezen. (Wij hebben nl geen abonnement op Runner\u2019s World): \u201dWat hebben ultralopers zelf geschreven\/gezegd mbt herkenning -en voorsprong hebben, in het begrijpen van afwijkend gedrag?\u201d Zowel pro als contra is, wat gevonden is, vermeld in dit artikel.<\/p>\n
{u}{b}Zwerven\/ vluchten uit de maatschappij{eu}{eb}
\n{i}Andre is overspannen en als de huisarts met kalmerende tabletten langskomt, rent hij met geweldig grote sprongen de trap af. In een minimum van tijd is hij het huis uit verdwenen. Spoorloos. (42) . \u201cHet 17 jarige meisje loopt, nadat het met haar vriend uit is, tenslotte van huis weg en overnacht in de vrije natuur in de stromende regen. Kort daarop wordt zij opgenomen in een psychiatrische inrichting\u201d (14). Koen van 20, komt uit een streng gelovig gezin en voelt zich erg zondig door zijn seksuele gevoelens en denkt er nooit voor vergeven te worden. Een zelfgekozen dood lijkt hem de enige oplossing.(42). Herkent U als ultraloper iets van het zwerven en vluchten? {ei}
\nVeron Lust herkent dat lopen een vlucht is en hij lijkt het zwerven van anderen ook deels te herkennen en zegt zich ook meer verwant te voelen met de zwerver achter zijn bedrijf, dan met managers in het bedrijfsleven.(2) Elders zei Veron: \u201cAlles is in onze maatschappij zo dichtgeregeld, urenlang hardlopen is voor mij de bevrijdende tegenhanger\u201d(21). Luigi Simbula stemt daarmee in: \u201cUltralopen is een mogelijkheid tot ontsnappen..\u201d(21)
\nOok Wim Epskamp lijkt het te herkennen en zei \u201cDe afstand maakt niet meer uit als je meerdere marathons achter elkaar loopt. Dan weet je niet wat er gebeurt, hoe je je voelt, welke tijden je loopt. De vrijheid en het onberekenbare van wat zowel de afstand als ook je eigen lichaam met je doet, intrigeren; en dan die bergen, puur genieten, gewoon zien hoe ver je komt.\u201d (15). \u201cEven later komt het gesprek weer op de kwaliteit van het leven. Lekker in de buitenlucht, door de duinen, over het strand. Ik kan niet anders dan beamen dat Guus \u201cgeleefd\u201d heeft. Achter de buis kun je misschien tachtig worden, maar wat heb je dan na te vertellen. Niks toch? Nee lekker door de bergen en de bossen struinen, dat is pas leven\u201d (43). Ann Trason houdt vooral van het avontuur en de afwisseling om nieuwe verversingsposten te bereiken en het wisselende parcours (6). Joke Keuning: \u201cIk ben dol op zwerven en hou erg van de stilte en de eenzaamheid\u201d(21). Gerrit van Rotterdam vind het mooie, van ultralopen, vooral in de eenzaamheid. \u201cIn de volstrekte stilte, die je soms mag beleven.\u2019s Nachts lopen is ook het mooist\u201d (5). \u201cIk loop om rust te vinden\u201d: aldus Wim Bart Knol (20). Tom Hendriks: Ik ben gek op dit soort lopen, schitterende omgeving, vrij als een vogel (43).
\nNaast dit zwerven en vrijheid, zijn er ook ultralopers die urenlang dezelfde rondjes, binnen een klein afzet parcours, lopen, waar niet veel te zwerven valt. Hardlopen is voor velen synoniem met onafhankelijkheid, vrijheid en eenwording met de natuur rondom. Het is dan ook moeilijk voorstelbaar dat deze ultralopers zich laten vangen op een hermetisch afgesloten parcours, in kermisachtige entourage, waar, als muizen in een tredmolen, dwangmatig ronde na ronde moet worden afgelegd (39).<\/p>\n
{u}{b}Angst{eu}{eb}
\n{i}Een pati\u00ebnt staat op de gang te huilen; zojuist heeft hij ontdekt dat het kopje waaruit hij heeft gedronken, niet was afgewassen. Hij is er helemaal van overtuigd te moeten sterven, omdat de bacteri\u00ebn zich razendsnel in hem vermenigvuldigen (10). Marie is angstig, vaak gaat ze plotseling rechtop zitten en kijkt dan angstig om haar heen. God had haar nl. alles in een droom laten zien en Marie zegt: \u201cnu is alles verloren, het is te laat\u201d. Later lag ze op haar knie\u00ebn voor haar bed en beet in haar laken. Ze keek me met grote ogen aan en smeekte:\u201dHelp mij\u201d (42). Of \u201cop mijn werk ben ik altijd bang een fout te maken en mijn baan te verliezen.\u201d\u2026\u201dals ik uit het raam kijk ben ik bang dat ik naar buiten zal vallen\u201d, \u201cIk kan geen lift ingaan, want ik ben bang dat hij blijft steken\u201d(14). Herkent U als ultraloper angst? Sommige ultralopers hebben over hun angst geschreven. {ei}
\nPaul Beckers in de Millennium run, waar hij als 1e over de finish kwam: \u201cOp dat moment ben ik een beetje gaan panikeren, heb ik 10 minuten stilgestaan. Ben ik met mijn armen gaan zwaaien en heb ik geprobeerd auto\u2019s te stoppen. Maar die reden natuurlijk allemaal door. Wie stopt er nou voor zo\u2019n zwaaiende dwaas, in het midden van oudejaarsnacht? Daar krijg je toch schrik van\u201d (25). Ron Teunissen: \u201cDit heeft niks met lopen te maken! \u201croept hij in de Tour de Mont Blanc. Hij blijkt een paar keer uitgegleden te zijn en dat is geen geintje op zo\u2019n parcours (45). Simon Pols in Two Oceans: \u201chet enige waar ik echt bang voor was, dat ik net als bij mijn laatste Comrades deelname, kramp in mijn kuiten zou krijgen\u2026.ik was toen gedwongen de strijd te staken..\u201d(31). Ron Teunisse was zenuwachtig geweest, daar op die binnenplaats, voor de start van de Jan Knippenberg Memorial van 100 EM in 1996, die hij overigens zou winnen.Hij had zich een beetje in een hoekje verscholen, terwijl de andere lopers met elkaar stonden te praten. Hij had de benen losgeschud en afwezig met deze of gene gepraat. De onzekerheid was in zijn ogen te lezen (19). Angelika Castaneda zei over Badwater 135 (foto), \u201cik ben ontzettend bang, het onbekende overwinnen, zal ik slagen of falen\u201d..\u2026\u201dik ben bang, vooral voor de hallucinaties. Het slechtst heb ik het hier altijd tussen twee en vier uur \u2019s nachts \u201c(11).<\/p>\n
{u}{b}Op jezelf gericht zijn{eu}{eb}
\n{i}Na zijn beroerte is deze pati\u00ebnt egocentrisch geworden en minder met de ander bewogen (42). Hendrik is geen onaardige man. Hij is duidelijk een man met een grote mond en klein hartje. Die dingen oplost met zijn vuisten. Hij voelt zich minderwaardig en lijd eronder dat hij met niemand echt contact heeft. In dat isolement is hij afwerend en achterdochtig geworden (42). Andries voelt zich omringd door een muur van haat. Meer en meer wordt het winkeltje een veilige plek waar hij rustig, want er komen nauwelijks nog klanten, de dag kan doorbrengen. Lezend in tijdschriften uit zijn eigen handelsvoorraad (42). Herkent U als ultraloper het op Uzelf gericht zijn? {ei}
\nVolgens sommigen is hardlopen het toppunt van egocentrisme en op jezelf gericht zijn. Vincent Schoenmakers: \u201cals je in een marathon finisht ben je een held. Doe je er 8 km bovenop, dan geniet je in je eentje, een geluk dat je met niemand hoeft te delen (7). Edwin Lenaerts over de Spartathlon: \u201chet is een zoektocht naar zelfbevestiging\u201d(16). Geen geld maar eeuwige roem valt de winnaar ten deel in de Spartathlon, Andre van der Zwan (23). Barbara Warren in Badwater: Bewijzen dat je nog een stukje verder,dieper kunt gaan (11). Ria Buiten: \u201cIk vind het een kick, dat ik dat allemaal op eigen kracht doe\u201d(21). Joke Keuning: \u201cIk wil geen mier in een mierenhoop zijn\u201d(21). \u201c\u00c1tleten laten veelal hun geliefden thuis\u2026\u201dVincent Schoenmakers (29).
\nMarc Papanikas \u201cWij staan er tijdens een wedstrijd helemaal alleen voor; en ook de eindeloze trainingen doe je alleen (21). Wim Bart Knol herkend dat egocentrisme toen hij zich een jaar lang helemaal aan topsport heeft gewijd. \u201cNou dat bleek een dramatische vergissing, ik kan niet met oogkleppen op leven. Ik raakte prompt geblesseerd, het evenwicht was verdwenen.. Misschien ben ik te calvinistisch: is het maatschappelijk wel verantwoord om alleen maar met sport bezig te zijn, vraag ik me dan af\u201d(20). Ann Trason in Western States: \u201cJe moet goed voor jezelf zorgen, een goede tactiek uitstippelen: waar sla je je slag? Het is eigenlijk een soort schaakspel, in voortdurend gevecht met het parcours\u201d(6).
\nVan de andere kant wordt soms juist in plaats van het op jezelf gericht zijn, het sociale aspect van ultralopen benadrukt. \u201d Tom Smeets maakte het trieste nieuws officieel\u2026.een groepje deelnemers slaat handen en armen om elkaars schouders. Verbondenheid, meeleven\u2026.solidariteit\u2026De ultralopers nemen hun sport serieus, maar missen de afgunst en killers mentaliteit die zo kenmerkend is voor een harde competitie\u2026.waar las ik het onlangs?\u2026in NRC handelsblad nav 100 km Winschoten\u2026\u2019\u2019Het is een kleine familiaire wereld, waar wederzijds respect de boventoon voert\u201d Vincent schoenmakers (27). \u201cDe gezellige praatjes onderweg\u2026Met iemand meelopen en de wedstrijd bespreken.\u201d(7). En volgens Marc Papanikitas is wat ultralopers kenmerkt juist hun sociale inslag en het onderlinge respect waarbij wedstrijden soms als een re\u00fcnie zijn, waar iedereen even met elkaar bijpraat (21). \u201cZelfs bij de finish liepen we nog met z\u2019n vieren te kijken, praten en lachen. We waren gewoon nog niet uitgepraat, Prisca Vis (34). En \u201cIn traditionele wedstrijden wordt snel een bekertje van de tafel geritst, want er mogen geen seconden verloren gaan..dat ontbrak hier\u201d Vincent Schoenmakers (7). Ron Teunissen komt me voor de finish van de Mont Blanc tegemoet gelopen en is net zo enthousiast als ik dat het gelukt is. We lopen al ouwehoerend naar de finish, een bezigheid die we op de heenweg in de auto al 12 uur geoefend hebben, Tom Hendriks (45).
\nEn soms is het een afwisselen van wedstrijden waarin je op jezelf gericht bent en loopjes met het meer nadruk op het sociale aspect , zoals Guus Smit over La Fagna Run schreef: \u201cLoopmaatje Bart Kraan en ik doen het rustig aan, vandaag heb ik geen finale ambities en staat genieten van bos, beek, berg etc voorop. Ik heb een camera in de heuptas, zodat ik al dat moois kan vastleggen en ik wacht op het moment dat Bart hopelijk ergens in de modder zal zakken\u201d(36).<\/p>\n
{u}{b}Pijn{eu}{eb}
\n{i}Voorbeelden van pati\u00ebnten die pijn hebben en lijden, die slaan we hier maar over. Er van uit gaande dat iedereen minstens wel 1 pati\u00ebnt met pijn en lijden kent. Heeft U als ultraloper wel eens pijn gehad? {ei}
\nSommige ultralopers kennen de pijn en het lijden, als pati\u00ebnt, en als ultraloper. Regelmatig lees je dat juist de pijn die de pati\u00ebnten hebben, lopers helpt om door te gaan . \u201cAls ik het moeilijk heb en krampen door mijn lichaam trekken, denk ik aan mijn moeder die ik 2 jaar verpleegd heb voor ze overleed aan een spierziekte (4). \u201dWat is nou afzien als je weet dat zoveel mensen echt moeten lijden?\u201d, aldus Veron (4). Maar ook wordt het zelf pijn lijden tijdens het lopen door sommigen herkend. De ultralopers moeten soms barri\u00e8res overwinnen die zelfs in de individuele wielersport ongebruikelijk zijn, aldus Vincent Schoenmakers (26). \u201cWant de laatste 30 km van de 100 doet pijn, pijn,pijn. Je hele lijf en al je organen schreeuwen om rust. Op een gegeven moment doet zelfs ademhalen pijn. Als ja dat niet kunt verdragen wordt je nooit een goede ultraloper \u201d, aldus Luigi Simbula (21). Met stinkend zware benen kon ik hem op zo\u2019n 50 meter afstand houden, aldus Cees van der Woude (28). Andre van der Zwan in Spartathlon: \u201cik gilde het uit van de pijn\u201d(23). Ron Teunisse tijdens JKM:\u201dPijn, alles doet zeer\u201d. Henry Okkersen gaat vermoeid in het gras liggen. Hij wil het even alleen verwerken, de pijn en vermoeidheid die nu razendsnel omgezet zijn in een onbeschrijfelijke vreugde dat het gelukt is (26). \u201cDe pijn schijnt van mijn gezicht af te lezen zijn geweest\u201d, aldus Vincent Schoenmakers (27). \u201cEen deel van het parcours bestaat uit steengruis wat voor mij, ik weet niet of anderen daar ook last van hebben, altijd de eigenschap heeft om van het pad in mijn schoenen terecht te komen.. Daar de Zwitsers erg aan hun fauna gehecht zijn, ben ik dus verplicht om na elke 4-5 km het gruis in de natuur terug te leggen\u201d\u2026en\u2026..\u201dtotaal uitgewoond kom ik bij een verzorgingspost aan\u201d, Tom Hendriks (46). De avond tevoren is Castaneda wederom bezocht door de spoken die de pijn verjaagden. Ze besluit de tocht in een hardnekkig stilzwijgen. Volgens haar begeleider Anne Lenferink is dit gebruikelijk bij haar. \u201cAls de pijn te veel wordt, rekent ze stilzwijgend af met de hallucinaties\u201d (11). Jos Koniuszek schreef over de Zijderoute in China: \u201cEen van mijn Belgische vrienden, gleed uit op een redelijk vlak stuk en brak zijn sleutelbeen en twee ribben\u201d(41). Er waren geen citaten, in deze stapel, te vinden van ultralopers die geen pijn kenden. Wat uiteraard niet betekend dat die er niet zijn. Wel staan onder kop: \u201cdoorzetten, niet ophouden \u201ccitaten van ultralopers, die stoppen, als ze hun grens ervaren.<\/p>\n
{u}{b}Jezelf een mislukkeling vinden{eu}{eb}
\n{i} \u201cDokter, ik kan niet meer, ik zit vol twijfels en ben een complete mislukkeling\u201d(14). \u201cZe voelt zich leeg, versteend en ze kan niets, zelfs niet verdrietig zijn. Ze is overbodig\u201d(10). \u201cIemand die met mij praat of mij helpt, zal ook ten onder gaan\u201d(42). Ik ben bang tekort te schieten\u201d(10). Bij sommige pati\u00ebnten kan elke krenking leiden tot droefheid, tot gevoelens van tekort schieten of falen en tot gevoel van schuld en onvermogen er iets aan te verbeteren. Sommige ultralopers herkennen het om je een mislukkeling te voelen, zoals pati\u00ebnten dat soms ook hebben. U ook? {ei} Andre vd Zwan herkende het wel, en hij schreef hard over zichzelf \u201c Andre faalt in Spartathlon 2003, Ik was een illusie armer\u201d(23). \u201cNatuurlijk betrof de traditionele klaagzang ,van Ron Teunisse, na afloop, ondanks het winnen, voornamelijk het eigen falen, het lichamelijk onvermogen en het sublieme lopen van anderen\u201d(39). Ook Marc Papanikitas heeft wel eens een hekel aan zichzelf als hij ipv de vriendelijke man die hij normaal is, in een wedstrijd ego\u00efstisch moet zijn (21). Wim Bart Knol zat er dagen mee dat hij uitgestapt was in de Spartathlon op 110 km: \u201dIk wilde er niets meer over horen of zien. Maar ik heb de draad weer opgepakt, je kan niet blijven kniezen\u201d(38).
\nToch zijn er ook ultralopers die zichzelf geen mislukkeling vinden. Die gewoon genieten van de loop, ongeacht de uitkomst. Sommige ultrawedstrijden benadrukken ook juist dat aspect: dat iedereen een winnaar is ongeacht hoe lang je erover doet en vermelden geen records\/uitslagen. En er zijn ultralopers zoals Tom Hendriks die \u201celke verklote wedstrijd, als een nieuw leermoment zien\u201d(32).<\/p>\n
{u}{b}In de war zijn{eu}{eb}
\n{i} \u201cOp een bepaald moment zwaaide ik vriendelijk naar een pati\u00ebnt. Hij bukte echter, alsof ik een steen naar hem gegooid had. Mijn handbeweging had hij waargenomen, maar ze verkeerd ge\u00efnterpreteerd en met gevoelens van angst en bedreiging verbonden. Voor hem was zijn reactie logisch\u201d(14). Student Adri merkt dat mensen in winkels vee betekenend naar hem kijken en blikken wisselen. Hij voelt zich bedreigd en besluit maatregelen te nemen. Voortaan draagt hij alleen nog zwarte kleding, gaat gymnastiek oefeningen doen om zuiverder te worden en meet zich een streng afgemeten manier van lopen en kijken aan. Ondanks dat neemt zijn gevoel van belaagd zijn niet af. Sinds kort ziet hij ook een bepaalde rode auto door de straat rijden. Om bespioneren te voorkomen beplakt hij zijn ramen met aluminium folie, dat houdt de stralen ook mooi tegen (42). Mensen die aan extreme psychische belasting worden blootgesteld kunnen op een goed moment last krijgen van gewaarwordingen, beelden of geluiden, die alleen door hun zelf worden beleefd. Of zoals de bekende fata morgana van de woestijnreiziger of bij drenkelingen die hun moeder over het water zien aan komen lopen (42).
\nOok kan tijdens een illusionaire vervalsing, een in de werkelijkheid aanwezige stimulus, worden omgevormd tot iets angstigs. De struik wordt een dreigend mens en de lichtstraal een naderend voertuig (10). Sommige ultralopers herkennen het verkeerd waarnemen van de omgeving of het hallucineren wel, anderen niet. U? {ei}
\nHet verhaal gaat dat de boodschapper Pheidippides de Sangraspas 2500 jaar geleden passeerde om oorlogs nieuws naar Athene te brengen. Op de top zou de god Pan hem bemoedigende woorden hebben ingefluisterd, voldoende aanmoediging in elk geval om Sparta te bereiken. Waarschijnlijker is dat hij last had van hallucinaties. \u201cDie Pan heeft mij nog nooit geholpen\u201d zegt Ron Teunisse op de van hem bekende cynische toon, tijdens de Spartathlon (16).
\nYiannis Kouros herkent het hallucineren wel. Zoals bij het 6 daagse loop, waarin hij won en 623 mijl, 1320 yards aflegt: \u201dHet is een spirituele reis, waarbij je in een soort extase raakt. Afwisselend beleef je een gevoel van vreugde, van totale vrijheid, maar dan is er ook weer de pijn en de slaap die je moet overwinnen. Tijdens de Spartathlon hallucineerde ik op een gegeven moment en dacht echt dat ik Pheidippides geworden was \u201c(22).
\nAngelika in Badwater: \u201cDoor slaapgebrek worden je zintuigen zo gevoelig dat ze in kleine antennes veranderen\u201d (11). Barbara Warren: \u201cWe hebben ook muziek gehoord. Luide, prachtige muziek. O, we komen dichterbij, daar zijn de mensen al en de lichten. We komen dichterbij en\u2026niets (11). Joke Keuning: \u201cSoms kom ik op en punt dat ik echt niet meer weet hoe ik daar beland ben. Dan ben ik echt even helemaal van de wereld geweest. Het eerste uur moet ik hard werken, daarna raak ik in een roes en ben hele stukken kwijt \u201c(21). Tot mijn grote verbazing echter zitten er nog een paar klimmen in het parcours die er volgens mij vorig jaar niet waren. Nou weet ik niet of die Zwitsers in hun vrije tijd bergen erbij maken of dat ik gesloopt als ik vorig jaar in Wengen was, ietsje van het parcours gemist heb, maar daar had ik dus even niet op gerekend\u2026\u2026.Bij 40,5 komt er gelukkig een eind aan, hoewel ze op 41 toch weer een heuveltje hebben waarvan ik zou zweren dat dat er vorig jaar niet was, volgens mij nemen die Zwitsers je gewoon in de maling en gooien ze gewoon ergens een puist stenen neer! En maar hoppa!, hoppa!, roepen onderweg, Tom Hendriks (46). Jeffry Oonk in de Spartathlon, waar hij derde zou worden;\u201dDe duisternis komt en ik ben mijn gevoel van tijd een beetje kwijt\u201d(17). Luigi Simbula: \u201cIk heb echt ruimte reizen gemaakt tijdens mijn trainingen, figuurlijk dan. Het lopen moet geen lichamelijke arbeid zijn. Al het vanzelf gaat, ontstaat er iets van een mantra van 12 km per uur. Ik concentreer me op mijn ademhaling en schakel het hier en nu uit. Dat wegraken zoek ik bewust op\u201d(21). Castaneda:\u201dSchaduwen gaan tegen je praten en worden je vijand. De bossen worden menselijke gedaantes, ze maken zich los en beginnen met je mee te lopen\u2026het volgende stadium is de d\u00e9j\u00e0 vu\u2019s. Je kunt plaatsen beschrijven terwijl je er nooit eerder bent geweest. Tot in het kleinste detail. Dat is pas eng \u201d(11). Ann Trason: \u201dIk won die Comrades Marathon van 1996 niet, en dat bedoel ik letterlijk. Met nog 15 van de 87 km te gaan,\u201dzat ik zo stuk en het leek het alsof iemand anders plaatsnam in mijn lichaam. Dat was een heel griezelige ervaring \u201d (6). Niet alle ultralopers herkennen het in de war kunnen zijn. Wim Bart Knol herkent het niet en zei bij het uitstappen op 215 km in de Spartathlon: \u201cIk zat zo stuk dat het niet verantwoord was om door te lopen. Ja dat heb ik zelf goed in de gaten. Ik zal nooit gaan hallucineren, gaan slingeren, zodat ik tegen een boom aanloop, dat moment ben ik voor\u201d(20). Ook Marc Papanikitas herkent het in de war zijn niet. En Gijs Honing zei: \u201cIk ga geen onverantwoorde dingen doen\u201d(27).<\/p>\n
{u}{b}Doorzetten en niet ophouden{eu}{eb}
\n{i}Voor pati\u00ebnten in hun strijd om beter te worden, is het een kwestie van doorgaan. Er is meestal niet even een dagje tussendoor waarin je helemaal beter bent en even \u201cop adem kan komen\u201d.
\nHerkent U dat doorzetten en niet ophouden als ultraloper? Of juist niet? {ei} Soms lees je juist dat mensen bewust stoppen. \u201cna elf ronden zag ik hem aan de kant staan\u2026reden: \u201canders loop ik alles kapot\u2026..je grenzen kennen heet dat\u201d(27). En Jos Hopman: \u201cJe moet je kop erbij houden, ik ben slechts 1 maal te diep gegaan\u201d (35).Vincent Schoenmakers : \u201dVoor mezelf had ik besloten te stoppen als het niet meer ging\u201d(35).
\nEn anderen gaan diep en dieper:
\n \u201c Autocoureurs hadden waarschijnlijk de rode vlag gekregen, zoniet de hardlopers, ze laten hun passie voor de sport niet bepalen door weersinvloeden\u201d (29). Volgens Ron Bakker is juist het volbrengen (van deze elfsteden loop) de mooiste prijs, een uitdaging en overwinning op jezelf is ook het doel van deelname.; \u201cDat laatste stuk was loodzwaar, maar dan opgeven? Dat nooit\u201d (33). In Jordani\u00eb, tijdens de Dead Sea ultramarathon was het 32 graden en Han Frenken schreef: \u201cJe loopt door de woestijn, zodat nergens schaduw te vinden is, en er zijn flinke klimmen. Het moeilijkste van de laatste km\u2019s is de strijd tegen de hitte\u201d(37). Marc Vanderlinden en Jan Vandendriessche wisten na een te snelle start op WK Taiwan toch een buitengewone prestatie neer te zetten. Ook Ivan Hostens, kapot als hij na enkele tientallen km\u2019s al was, is gefinisht en ook Inez Jacquemart wist gestaag de km\u2019s bij elkaar te lopen (44). Het was tijdens de 24 uur van Apeldoorn, dat de later winnende Ron Teunisse, door zijn begeleidend team, letterlijk weer met de neus in de looprichting gezet werd (39). Wim Epskamp herkent het doorzetten ook wel: \u2018Tot ik in Duitsland in 1995 tijdens een honderd km zo kapot kwam te zitten, ik zo diep moest gaan..toch vond ik de kracht om door te gaan. Zo\u2019n dieptepunt overwinnen, niet opgeven, dat werkt louterend. Dat sterkt je, daar heb je later houvast aan als het eens moeilijk gaat (15). Zo zat ik ook eens in de bergen, Florence, 100 km van punt tot punt, dwars door de bergen, in de nacht, geen ontsnappingsmogelijkheden, dus je moet door (15). Patrick Kloek tijdens 100 km in non-stop regen : \u201cAnny van Butsele en ik vonden, eenmaal warm en gerust, de moed terug. Toch maar doorgaan? Ja, dus..\u201d(30). Ook Guus Smit was doorweekt in La Fagna: \u201cIk begin al aardig leeg te raken, maar de behoefte aan de finish is sterker dan de kroeg, dus ga ik maar weer door. Na de afdaling, bij een benzine pomp koop ik een zak chips; \u201cZo die ga ik eens lekker wandelend opeten.\u201d. Na een paar honderd meter word ik toegesproken door een automobilist: \u201cAls je nu doorloopt, kun je nog binnen elf uur finishen\u201d. De zak chips smijt ik in de berm en zet het op een lopen. Ik finish 10:59:29\u201d(36). Jozef Buteneers liep de Spartathlon uit in 1996. \u201cToen had ik moeten zeggen: en nu is het gedaan. Maar dan kom je weer terug om het nog 1 keer te proberen voor je 50 ste verjaardag\u201d. Tom Hendriks over een warme 100 km in Japan: \u201cTwee km, wat een verschrikkelijk pokke eind is dat als je er helemaal doorheen zit, alsof er nooit een eind aan komt. Uiteindelijk is daar dan toch de streep..\u201d(32). Ook Ron Teunisse ging door tijdens de JKM: Pijn, alles doet zeer, ophouden schreeuwt het lichaam, niet doen, doorgaan. Wisselende stemmingen, andere ultralopers gaan op dit soort momenten spontaan huilen (19). Yiannis Kouros: \u201cEen ultraloper moet oud zijn, een jonger iemand kan het mentaal niet opbrengen om deze lange afstanden af te leggen (22). \u201cEen loper geeft nooit op, dus sprint Henry Okkersen naar de finish, ondanks de 10 dagen elke dag een marathon (26). Tom Hendriks vond zichzelf in de Tour de Mont Blanc, \u201cniet helemaal getikt\u201d, want hij had handschoenen mee! \u2026.al wijdt hij het slechte geheugen voor de narigheid onderweg, wel aan een genetisch defect dat, waarschijnlijk, kenmerkend voor ultralopers is (45). Vincent Schoenmaker vroeg zich af tijdens ronde van Aruba; \u201cIs dit gekkenwerk, wat ik nu doe? (40). \u201cEn Andre vd Zwan dacht in Spartathlon bij zichzelf; \u201cwie verzint nou zoiets?\u201d (23). Edwin Lenaerts tijdens de Tour de Mont Blanc van 150 km, lopende langs ravijnen in de mist: \u201cWe bekijken elkaar met blikken van: is hier nog iemand normaal?\u201d(18).<\/p>\n
{u}{b}Conclusie{eu}{eb}
\nWat is Uw conclusie na al deze citaten? Hebben ultralopers een voorsprong in het begrijpen van afwijkend gedrag? Herkent U facetten? Kunt\/wilt U een brug slaan naar zieke mensen die abnormaal en afwijkend gevonden worden? Ja ? Nee? Dit luchtige en onvolledige stukje sluit met twee citaten (kom alleen pro vinden); omdat deze ultralopers een expliciet antwoord gaven op deze vraag:
\nVolgens Angelika Castaneda heb je als ultraloper wel een voorsprong bij het begrijpen van mensen met afwijkend gedrag: \u201c Ik ben, ondanks mijn hallucineren in zware wedstrijden, niet bang om gek te worden. Ik ben een psychologe die zich uitstekend met de meeste pati\u00ebnten kan identificeren. Hallucineren is een kunstgreep van de geest om te overleven\u201d (11). En Marc Papanikitas zei : \u201cHet enigste verschil tussen ons en psychiatrische pati\u00ebnten is dat wij er zelf voor kiezen om gek en bizar te willen doen, en anderen overkomt het gewoon\u201d.<\/p>\n
Prisca Vis
\nptavis provider wanadoo.nl<\/p>\n
P.S.Voor dit stukje heb ik waar kon, de geciteerde personen gevraagd of ze akkoord zijn. Waar dat niet zo was, is dat citaat eruit gehaald. Het lukte niet om iedereen te mailen, dus het kan zo zijn, dat de persoon in kwestie toen al niet blij was toen het artikel verscheen, en\/of er nu heel anders over denkt.<\/p>\n
{u}{b}Literatuur: {eu}{eb}
\n1)Foto Badwater 135 miles, te vinden op http:\/\/www.signonsandiego.com\/sports\/20030713-9999_z1s13badwter.html (tweede foto).
\n2)Veron Lust in \u201cVan zorgenkindje tot ultratopper\u201din Runners world\u2019, december 2002, door Kees Kooman
\n3)Winnaar Sergei Janenko op WK Winschoten 1997, Runner\u2019s world, oktober 1997
\n4)Veron Lust in \u201cVan zorgenkindje tot ultratopper\u201din Runner\u2019\u2019s world\u2019, december 2002
\n5)Gerrit van Rotterdam in \u201csoms is het een feest, soms niet\u201din het algemeen dagblad door Dick Kiers (website team 17)
\n6)Ann Trason, in \u201chet maakt mij niet uit of ik van een vrouw een man of een aap win\u201d.runner\u2019s world december 1998, door Kees Kooman.
\n7)Debuut 50 km Soerendonck 40 dec 2000, door Vincent Schoenmakers in Marathon Plus 2001, nr 3
\n8)Ron Teunissen op ultraned 2000, link: training
\n9)John Hamlett in Comrades marathon, runner\u2019s world januari 2002, door Sean Falconer ea..
\n10)Ver-Dwalen is menselijk, (1983) door K.Doenert en U. Plug , Stafleu, Alphen ad Rijn
\n11)Angelika Castaneda in \u201cVerdomd je hebt gelijk, de berg beweegt!\u201d, runner\u2019s world september 1999, door Kees Kooman
\n12)Bomen spreken. J.R.M. Maas, psychiater (1974), Contact, Amsterdam
\n13)Het psychiatrisch onderzoek.(2003) M.W. Hengelveld, W.J. Schudel., de Tijdstroom.
\n14)Psychische stoornissen en bijbelse zielszorg, (1995)S. Pfeifer, Groen, Leiden
\n15)\u201cWim Epskamp wil genieten\u2019\u201d, runners world november 1998, blz. 60, door Sido Martens.
\n16)\u201cDe spartathlon, ultrazware zoektocht naar zelfbevestiging\u201d, runner\u2019s world november 2002,door Kees Kooman.
\n17)\u2018Jeffrey Oonk over de Spartathlon\u2019, op ultraned maandag 7 oktober 2002
\n18)Is er iemand normaal in de tour de Mont Blanc?\u2019runner\u2019s world oktober 2003
\n19)Op de grens van land zee en lucht, art door Rolf Bos, Volkskrant 28 mei 1996 en op ultraned ,in mini serie door Martien Baars, op 15 december 2003
\n20)Rennende ego\u00efst wil ook sociaal zijn., door Rolf Bos, volkskrant 11 april 1998, en op ultraned ,in mini serie door Martien Baars, op 5 maart 2004.
\n21)De diesel van de loopsport. runner\u2019\u2019s world, februari 2005, door Peter Klooster mbt Ysbrand Visser
\n22)Voorbij de marathon, door Rolf Bos in Volkskrant 18 september 1999, in mini serie door Martien Baars, op 6 mei 2004.
\n23)Andre van der Zwan faalt in de Spatatlon 2003, zijn verslag op ultraned , oktober 2003
\n24)Pasta en Patat op het Pieterpad, verslag door Henri Thunissen, op ultraned, 21 juni 2004
\n25)De weg kwijt bij de zwarte sloot, door Rolf Bos in Volkskrant 3 jan 2000. in mini serie door Martien Baars, op 30 januari 2004.
\n26)Marathon 10-daagse Cranendonck, door Vincent Schoenmaker, Marathon plus, 2002, nr 3-4
\n27)Emotionele start NK 100 km Stein. Door Vincent Schoenmakers, Marathon plus, 2002, nr 3-4
\n28)Een weekend in mei, door Cees van der Woude, marathon plus,2001,nr 4
\n29)Autocircuit Zolder ook voor snelle atleten, door Vincent Schoenmakers, marathon plus,2002, nr 1
\n30)De natste, smerigste en zwaarste 100km, door Patrick Kloek, 19 aug 2004 op ultraned.
\n31)Two Oceans, door Simon Pols, 10 april 2004
\n32)Lake Saroma WK 100 km, door Tom Hendriks, op ultraned, 29 juni 2005
\n33)Ron Bakker wint elfsteden, door sv friesland, op ultraned, 16 juni 2003
\n34)Tweede ultraloop rond Amsterdam, door Prisca Vis, op ultraned 6 juli 2005.
\n35)Ultramarathon Cranendonck, door Vincent Schoenmakers in Marathon plus, 2001, nr 5
\n36)La Fagna Run, door Guus Smit, Marathon Plus, 2001,nr 4
\n37)Amman, Jordanie, dead sea ultramarathon, door Han Frenken. Marathon plus, 2001, nr 4
\n38)Revanche Knol na mislukte Spartathlon , door ?, runner\u2019s world, november 1998.
\n39)Ultralopers concurreren slechts met zichzelf, door Sido Martens, runners world, juni 1997
\n40)Is dit gekkenwerk wat ik nu doe? Door Vincent Schoenmakers en Rob van den Hoek, runner\u2019s world juli\/aug 2003
\n41)China te voet, door Jos Koniuszek in marathon plus, 2001, nr 6
\n42)Psychiatrie (1997), Reedijk J.S.,de Tijdstroom, Lochem
\n43)NK 100 km Stein 2002, door Tom Hendriks, eigen website
\n44)WK 100 km Taiwan: Uitdaging of drama? , door Tom Hendriks, eigen website
\n45)Tour de Mont Blanc, 150 km, door Tom Hendriks, eigen website
\n46)Dagboek van de Swiss Alpine 1998, door Tom Hendriks, eigen website<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prisca Vis sprokkelt citaten van ultralopers.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2978","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-niet-gecategoriseerd"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2978"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2978\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ultraned.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}