{b} Verdomd je hebt gelijk…de berg beweegt ?! Deel 6{eb}
{b} Deel 6: Niet begrepen worden{eb}
{i} Jan blijft bij zijn huisarts terugkomen met ‘vage onbegrepen klachten’, want hij heeft veel last van zijn pijn en moeheid. Jan probeert zijn symptomen zo duidelijk mogelijk aan de arts uit te leggen, maar zijn huisarts kan niets vinden. Vervolgens verwijst zijn huisarts hem naar een specialist, maar ook deze arts begrijpt niet waardoor de klachten veroorzaakt worden.
Piet heeft een burn-out en huilt tegenwoordig vaak ‘om niks’. Iets wat hij vroeger nooit deed. Door zijn familie en vrienden voelt hij zich niet gerespecteerd en niet begrepen.
“Ikzelf sneed me in mijn onderarmen met een scherp mes. Ik deed dat meestal om weer dichter bij mezelf te komen. Ik kon dan niet meer tegen al die gevoelens die ik in me had: haat, angst, woede, verdriet en teleurstelling. Ik was er bang voor. Wilde weg van mezelf en van al die losse gevoelens waar ik geen grip op had en die me overheersten. Ik voelde me zo gevangen.
Als ik me dan sneed, vele malen, werd het rustig in me. Was er alleen nog maar dat: die sneden in mijn arm waar langzaam bloed uit druppelde. Hoe meer ik de noodzaak er toe voelde, hoe minder pijn het me deed.
Maar mensen begrijpen dat niet en hebben medelijden.” (2)
Ans beweert stemmen te horen die haar de hele dag uitschelden. Op straat praat Ans hardop met denkbeeldige personen die voor anderen niet werkelijk aanwezig zijn. Mensen die haar passeren vinden haar gek of eng en de kinderen wijzen haar na.
Toen Kees zijn been gebroken had en in het ziekenhuis lag kreeg hij van vrienden veel grappige kaarten, snoep, bloemen en zelfs een fruitmandje. Elk bezoekuur was het een gezellige boel. Volgens de zuster was het zelfs iets te gezellig en moesten ze wat rustiger zijn.
Maar nu is Kees al negen maanden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis en geen enkele vriend is langs geweest. Kees heeft nu alleen twee oubollige ansichtkaarten gekregen.. ( 3){ei}
***
Mensen met vage lichamelijke klachten waarvoor geen oorzaak gevonden kan worden, worden soms niet serieus genomen of niet begrepen en mensen met psychische klachten worden soms gemeden, omdat ze zich ‘onbegrijpelijke en eng’ gedragen.
Ook in verschillende schrijfsels van ultralopers komt het onbegrepen zijn naar voren. Hierbij gaat het voornamelijk om het onbegrip van anderen, voor hun sport en hun gedrag.
Piet Wijker: “Vreemd genoeg is de groeiende populariteit van het lopen op de weg in ons land bij de marathon blijven steken. Deelname daaraan nam in de jaren tachtig soms zelfs folkloristische trekjes aan en werd voor een beetje sportieveling zo ongeveer een “must”. Hardlopers die een marathon niet lang genoeg vonden, bleven echter onbegrepen of werden eenvoudig voor gek verklaard.” (1)
“Ziet hij onderweg een halfdode meeuw in de branding liggen, dan wordt de drang om te stoppen met hardlopen bijna te groot. Vroeger had hij misschien ook echt halt gehouden, tegenwoordig loopt de ultraloper door en hoopt hij maar dat er straks een badgast langskomt die het beest met een steen op z’n kop uit zijn lijden verlost. Soms wordt al het leed van de wereld ultraloper Wim-Bart Knol wel eens te veel. Dat had hij vroeger nog veel meer last van, toen hij nog trainde voor de triatlon. Was hij samen met Thea Sybesma aan het fietsen, zagen ze een dood, aangereden konijn langs de weg liggen. Sloeg hij de training meteen over.
Die tijd is voorbij, al voelt hij zich nog steeds schuldig als de buurvrouw ziek is, en hij gaat hardlopen. Of als zijn zus, die arts is in een ontwikkelingsland, hem vraagt waar dat lopen nou eigenlijk goed voor is. Zo’n vraag, die natuurlijk niet te beantwoorden valt, doet hem meteen weer in de put belanden. Vaak voelt Wim-Bart zich onbegrepen. “ (4)
Rut Zoutman: “Een van mijn verlangens is loper worden en pratend daarover met Ron Teunissen, ultraloper en nog steeds Nederlands recordhouder op de 24-uurloop, had deze, jaren geleden al, gezegd: ‘Ga je eigen weg en probeer het vooral niet uit te leggen, de meeste mensen kunnen, of erger nog, willen het helemaal niet begrijpen. Ook jij bent een eenling en zult het zelf moeten doen, zonder al teveel hulp en zeker geen begrip van anderen.’ En met het hem zo kenmerkende cynisme had hij er nog aan toegevoegd dat dit ons lot was, ons noodlot.” (5)
Eric de Vries: Wij hardlopers zijn een gemakkelijk mikpunt van spot, zoals Midas Dekkers ook al ontdekte. En niet voor niets word je anno 2008 nog steeds op straat toegeroepen: een merkwaardige openbare bemoeienis die iedereen ten deel valt die van de norm afwijkt. Of je nu rood haar hebt, apart gekleed gaat, een merkwaardige manier van voortbewegen hebt of uit een ander dorp komt. (6)
Eric Clifton in Badwater : “Ik probeer mensen niet eens meer uit te leggen wat een dergelijke hardloopwedstrijd voorstelt. Het zoiets als wanneer een militair moet uitleggen wat oorlog betekent.” (9)
Prisca Vis loopt het liefst in de vrije natuur en zij vertelt zelden aan iemand dat ze ultraloopt. Ook Thijs Roest is niet zo’n prater over het lopen, Thijs legt uit waarom: “Ultralopen doet enorm zeer. De momenten dat het niet zo is, zijn uitzonderlijk. Toch ben ik nog nooit over mijn grenzen gegaan. Erkenning levert het me niet op, onbegrip wel. Ik praat dan ook niet graag over mijn hobby, mensen zullen het toch nooit begrijpen. Ik ben een loper van de leegte, zoek wedstrijden op in Scandinavie, op de flanken van de Mont Blanc. Ik hoef geen applaus.” (10)
En Ben Jones zei: “Dit zijn mijn beste vrienden. Dat kan ik niet zeggen van mijn collega’s, artsen. Dat zijn op sommige dagen regelrechte vijanden. Of ze het gezond vinden ? Het interesseert ze niet. ‘O, je gaat weer een paar dagen in de woestijn lopen ?’ Ze komen echt niet kijken. Voor Amerikaanse begrippen vertonen wij afwijkend gedrag. “( 9)
Bob Ankeney : “De mensen dachten dat ik gek was. Als ik ze uitlegde dat ik Death Valley ging lopen, wisten ze het wel zeker.” (9)
Henk Bronswijk (10): “Ik werkte in de nachtdienst , maakte terreinen schoon. Overdag had ik dus genoeg tijd om te trainen. Ik stuitte voornamelijk op onbegrip. ‘Hé halve zool, moet je niet werken !’”
***
Als kanttekening hoort bij het bovenstaande dat het niet alleen anderen zijn die hardlopers niet begrijpen. Sommige lopers begrijpen ook zelf niet waarom ze rennen. Zoals blijkt uit het citaat dat op de website van ultraloper Mark de Boer staat:
“Het gaat me in mijn hoofd makkelijk af, maar onderweg voel ik dat mijn lichaam ook niet echt begrijpt waarom ik zoveel vrije tijd in dat stomme voortsjokken steek.” (8)
Zowel patiënten als ultralopers worden soms niet begrepen. Maar gelukkig zijn er ook zieke mensen die wel door anderen begrepen worden. Zo zijn er ook ultralopers die wel kunnen rekenen op begrip en steun.
Lydia Doornbos en Jodi Kremer lopen allebei en Lydia zei : “Mijn familie begrijpt er niets van, maar heeft inmiddels geaccepteerd dat we een nogal veeleisende hobby hebben.” (10)
Henri Thunnissen vertelde: “Ik kom eigenlijk alleen maar mensen tegen die positief zijn over mijn ultralopen. En zo bijzonder is ons ultralopen natuurlijk ook niet. Er zijn tenslotte genoeg mensen die met hun hobby of sport evenveel of meer tijd kwijt zijn. Denk aan volwassen mannen die veldslagen naspelen of treinbanen bouwen, compleet met Zwitserse berglandschappen met veel tunnels. Ik ken ze (m’n vader en oom) en weet hoe oneindig veel tijd ze bezig zijn in hun eigen fantasiewereld.
In vergelijking met hen voel ik mezelf volstrekt normaal. Ik heb ook vrienden en kennissen die in een andere tak van sport (fietsen, paardensport, korfbal) actief zijn en daar opvallende prestaties neerzetten. Ultralopen is gewoon maar een van die vele sporten waar relatief weinig belangstelling aan besteed wordt. Maar als ik anderen erover vertel zijn ze altijd oprecht geïnteresseerd en wordt ik niet voor gek verklaard. Misschien helpt het mee dat ik vlakbij Winschoten woon, waar al sinds 1976 de 100 kilometer wordt georganiseerd. Maar ik heb zelf ook niet het idee dat ik nu zo’n bijzondere hobby heb. Ik zie ultralopen gewoon als een vak dat je kan leren.” (7)
***
Hoewel patiënten en ultralopers beide soms wel/ en soms niet begrepen worden, is het natuurlijk niet hetzelfde. Het niet begrepen worden als je ziek bent, terwijl je juist graag beter wilt zijn, is niet hetzelfde als niet begrepen worden terwijl je een hobby uitoefent. (11)
Het is alleen al anders omdat je met het lopen ( van een wedstrijd) zelf kunt stoppen. En voor vele patiënten verdwijnen de klachten niet zo snel en niet zo makkelijk.
Maar als je aan de momenten denkt waarin je als ultraloper ‘met je mond vol tanden stond’, en het je niet lukte om het ultralopen uit te leggen, aan de mensen die er niets van begrepen.
Dan is het misschien makkelijker om het ‘balen’ van zieke mensen, -als hun klachten weer eens niet begrepen worden-, een heel klein beetje te herkennen.
{i} How tides control the sea,
and what becomes of me
How little things can slip out of your hands
How often people change,
no two remain the same
Why things don’t always turn out as you plan
These are things
that I don’t understand
Coldplay (12){ei}
© verdomd je hebt gelijk…de berg beweegt, Prisca Vis
Bron:
Foto: Mark de Boer en Prisca Vis e.a.. Fotograaf: Frits Prinzen.
1)Een mooi maar raar rondje, verslag van de eerste 60 van Texel.april 1991. door Piet Wijker.op internet
2) Maar Johanna was er niet, verslag van Sandra de Werd over zelfverwonding.
3) Voorbeelden van o.a. patiënten verenigingen .
4) Lopen voor een oude schoen van Jan ( 2003). De Volkskrant, dinsdag 22 april 2003, pagina 22, Sport. Door: Rolf Bos.
5)Het verlangen om loper te zijn. JKM 04/05. Door Rut Zoutman. 12 januari 2005 op ultraned.
6) Reactie van Eric de Vries op de ultraloop website http://www.ultralopen.com bij columns
7) Reactie van Henri Thunnissen op http://www.ultralopen.com bij columns.
8) Abdelkader Benali in Marathonloper. Gevonden op de eigen website van ultraloper Mark de Boer.
9) Badwater 135, de gevaarlijkste vorm van loopsport. Door Kees Kooman. Runner’s World 1999.
10)De magie van de eindeloze cadans. door Peter Klooster, Runner’s World november 2006.
11) Note: Dit is zo bij alle delen van deze serie.
12) Coldplay. Things I don’t understand.